گروه علوم اجتماعی مقطع راهنمایی ناحيه۲

کتر مهدی چوبینه                             1378

لطفا به این 2 سوال پاسخ دهید:

1. به نظر شما آیا فرقی بین الگو و روش تدریس وجود دارد؟
2. چه فرقی بین کاوشگری و حل مساله قائل هستید؟

فهرست مطالب

•         مقدمه

•         الگو چیست؟

•         روش چیست؟

•         تفاوت الگو وروش تدریس

•         تدریس

•         مراحل تدریس

•         ویژگی های تدریس

•          انواع روش های تدریس

•         مقایسه روش های سنتی و فعال تدریس

•         طبقه بندی الگو های تدریس

•         انواع الگو های تدریس

•         کاوشگری یعنی چه؟

•         الگوی تدریس کاوشگری

•         هدف الگوی تدریس کاوشگری

•         مقررات الگوی تدریس کاوشگری

•         معایب الگوی تدریس کاوشگری

•         انواع الگو های کاوشگری

•         انتخاب الگوی تدریس به چه عواملی بستگی دارد؟

•         مراحل اجرای الگوی کاوشگری

•         چه موضوعات جغرافیایی را می توان با این الگو تدریس کرد؟

•         الگوی کاوشگری را چگونه در جغرافیا به کار ببریم؟

•         کار عملی

•         منابع

بزرگترین هدف آموزش، پرکردن ذهن نیست، بلکه نظم بخشیدن به آن است؛ یعنی آن را چنان پرورش دهیم که از قابلیت های خودش استفاده کند
.(Tryon Edwards

معلمی و مدیریت
مردی که سوار بر بالن در حال حرکت بود ناگهان به یاد آورد قرار مهمّی دارد؛ ارتفاعش را کم کرد و از مردی که روی زمین بود پرسید:
"ببخشید آقا ؛ من قرار مهمّی دارم ، ممکن است به من بگویید کجا هستم تا ببینم به موقع به قرارم می رسم یا نه؟"
مرد روی زمین : بله، شما در ارتفاع حدودا ً ۶ متری در طول جغرافیایی "۱٨'۲۴ﹾ ۸۷شرقی و عرض جغرافیایی "۴۱'۲۱ﹾ ۳۷ شمالی هستید.
مرد بالن سوار : شما باید معلم جغرافیا باشید.
مرد روی زمین : بله، از کجا فهمیدید؟؟"
مرد بالن سوار : چون اطلاعاتی که شما به من دادید اگر چه کاملا ً دقیق بود اما به درد من نمی خورد و من هنوز نمی دانم کجا هستم و به موقع به قرارم می رسم یا نه؟"
مرد روی زمین : شما باید مدیر باشید.
مرد بالن سوار : بله، از کجا فهمیدید؟؟؟"
مرد روی زمین : چون شما نمی دانید کجا هستید و به کجا می خواهید بروید. قولی داده اید و نمی دانید چگونه به آن عمل کنید و انتظار دارید مسئولیت آن را دیگران بپذیرند.

الگو چیست؟((pattern

•         الگو معمولاً به نمونة کوچکى از یک شى‏ء بزرگ یا به مجموعه‏اى از اشیاى بى‌شمار گفته مى‏شود که ویژگى‏هاى مهم و اصلى آن شى‏ء بزرگ یا اشیاء را داشته باشد[1]

•         الگوى تدریس، چارچوب ویژه‏اى است که عناصر مهم تدریس در درون‏ آن قابل مطالعه است و شناخت و آگاهى از عناصر و عوامل مذکور مى‏تواند معلم را در اتخاذ روش‏هاى مناسب تدریس کمک کند

[1] شعبانى، حسن، مهارت‏هاى آموزشى و پرورشى (روش‏ها و فنون تدریس)، انتشارات سمت، چاپ دوم 1372، ص 249.

روش چیست؟((Method

« روش در مقابل واژه ی لاتینی «method » به کار می رود ، وواژه ی متد در فرهنگ فارسی « معین » و فرهنگ انگلیسی به فارسی «آریانپور »به :روش ، شیوه ،راه ،طریقه ، طرز ، اسلوب معنی شده است . به طور کلی «راه انجام دادن هر کاری » را روش گویند .روش تدریس نیز عبارت از راه منظم ،با قاعده و منطقی برای ارائه درس می باشد

تفاوت الگو و روش تدریس

•         الگوی تدریس با روش تدریس فرق می کند.

•         الگوی تدریس بر اساس نظریه های یادگیری و همچنین بر اساس تجربه و تحقیق بدست آمده اند و معلم با توجه به اهداف آموزشی آنها را بر می گزیند در حالی که روش های تدریس به منظور سهولت تحقق الگو ها انتخاب می شوند

الگو ها عام و روش ها خاص هستند در هر الگوی تدریس ممکن است از چندین روش تدریس استفاده شود

تدریس:

تدریس عبارت است از تعامل یا رفتار متقابل معلم و شاگرد ، بر اساس طراحی منظم و هدفدار معلم ،برای ایجاد تغییر در رفتار شاگرد

•         مفهوم تدریس به آن قسمت از فعالیت های آموزشی که با حضور معلم در کلاس درس اتفاق می افتد اطلاق می شود

مراحل تدریس    

•         فعالیتهای مقدماتی

•         ارزشیابی تشخیصی 

•         آماده سازی  

•         ارائه درس  

•         جمع بندی و نتیجه گیری

•         فعالیتهای تکمیلی  

•         ارزشیابی پایانی

•         تکلیف

•         معلمان برداشتهای مختلفی از مفهوم تدریس دارند که در نگرش آنان نسبت به دانش آموزان و نحوه ی کار کردن با آنها تأثیرمثبت یا منفی بر جای  می گذارد . برداشت چند گانه از مفهوم تدریس می تواند دلایل مختلفی داشته باشد ؛از مهمترین آنها ضعف دانش پایه و اختلاف در ترجمه و برداشت نادرست معلمان از دیدگاههای مختلف تربیتی است

گاهی آشفتگی و اغتشاش در درک مفاهیم تربیتی به حدی است که بسیاری از کارشناسان ، معلمان و دانشجویان این رشته مفاهیمی چون پرورش ، آموزش ،تدریس و حرفه آموزی را یکی تصور می کنند وبه جای هم به کار می برند . این مفاهیم اگر چه ممکن است در برخی جهات وجوه مشترک و در هم تنیده داشته باشند ، اما مفاهیم مستقلی هستند و معنای خاص خود را دارند

تدریس بخشی از آموزش است و همچون آموزش یک سلسله فعالیت های منظم ، هدفدار واز پیش تعیین شده را در بر می گیرد و هدفش ایجاد شرایط مطلوب یادگیری از سوی معلم است به آن قسمت از فعالیت های آموزشی که به وسیله ی رسانه ها و بدون حضور و تعامل معلم با دانش آموزان صورت می گیرد به هیچ وجه تدریس گفته نمی شود. بنابر این آموزش معنایی عامتر از تدریس دارد . به عبارت دیگر می توان گفت هر تدریسی آموزش است ،ولی هر آموزشی ممکن است تدریس نباشد

ویژگی های تدریس

•         چهار ویژگی خاص در تعریف تدریس وجود دارد که عبارتند از :

•         الف ) وجود تعامل بین معلم و دانش آموزان

•         ب) فعالیت بر اساس اهداف معین واز پیش تعیین شده

•         ج ) طراحی منظم با توجه به موقعیت و امکانات

•         د) ایجاد فرصت و تسهیل یادگیری . » ( شعبانی ،ص 9 ، 1382)

انواع روش های تدریس

1ـ روشهای تاریخی   2 ـ روشهای نوین « صفوی ، ص 239، 1370)

1- روش های سنتی    2- روش های فعال

•         روش کنفـــــرانس ( گــــرد هم آیی )

•         روش شاگــــرد ـ استــــادی

•          روش حل مسئلــــه

•         روش پــــرسش و پاســـــخ

•          روش مباحثه

•         روش نمایشــــی

•         روش آزمایشگاهی

•           روش بازدید علمـــــی

•          روش ایفای نقش

•          روش کارگاهـــــــی

•          روش پـــــروژه ای (مطالعه موردی)

•         …..

طبقه بندی الگو های تدریس

•         الگوهای متعددی برای یادگیری معرفی شده اند که همه آن ها در چهار گروه اصلی قرار می‌گیرند:

•         الف-الگوهای اجتماعی (گروهی)که موجب فعالیت های گروهی ، بهبود مهارت های اجتماعی ، همکاری بین شاگردان می شوند، مانند الگوهای تفحص ، ایفای نقش و کاوشگری .

•         ب-الگوهای پردازش اطلاعات(اطلاع رسانی) که استفاده از آن ها موجب جمع آوری اطلاعات ، کشف مسائل و ارائه راه حل برای آنها می شود مانند الگوهای تفکر استقرایی ، دریافت مفهوم ،  کاوشگری علمی ، پیش سازمان دهنده ها ، کمک به حافظه.

•         ج-الگوهای فردی(انفرادی) که توجه به آن ها موجب رشد فردی در دانش آموزان می شود مانند الگوهای تدریس غیر مستقیم و افزایش عزت نفس.

•         د-الگوهای سیستم های رفتاری که در تدریس به رفتار قابل مشاهده فرد و ایجاد تغییر در رفتار توجه دارد و شامل الگوهای زیر است مانند یادگیری تسط یاب ، شبیه سازی ، یادگیری اجتماعی ، آموزش مستقیم

انواع الگو های تدریس

1. الگوی تدریس کاوشگری Inquiry Teaching
2. الگوی تدریس 5Eبر اساس ساخت گرایی
3. الگوی تدریس یادگیری از طریق همیاری (Cooperative Learning)
4. الگوی تدریس یادسپاری (Memorizing)
5. الگوی تدریس پیش سازمان دهنده.(advance organizer)
6. الگوی تدریس دریافت مفهوم Attaining concept
7. الگوی تدریس بدیعه پردازی یا نوآفرینی Synergetic
8. الگوی تدریس مبتنی بر نظریه فرا شناخت Meta cognition
9. الگوی تدریس  مبتنی بر IT
10. ………..

کاوشگری یعنی چه؟

کاوشکری هنر و دانش پرسیدن و پاسخ دادن به سوالات است که مستلزم مشاهده و اندازه گیری، فرضیه سازی، تفسیر ، مدل سازی و مدل آزمایی است . این کار به تجربه ، تامل ، شناخت نقاط قوت و ضعف روش های خاص خود بستگی دارد (1)

 (1) مرکز آموزش عالی خواجه نصیر کرمان www.kkhec.ac.ir 

http://www.m-hashemi.blogfa.com/post-6.aspx

الگوی تدریس کاوشگریInquiry Teaching pattern

•         در کلاسهای درس بحث‎هایی بین معلم و دانش‎آموزان به وقوع می‎پیوند د و در این میان سئوالاتی مطرح می‎گردد که پاسخ مشخصی را در انتها در پی ندارد و برای بدست آوردن جواب آن لازم است تحقیقاتی صورت پذیرد و از این طریق دانش‎آموز کار یادگیری را آموزش ببیند.

•         این روش که وقت زیادی را مورد نیاز خود می‎بیند علم را در نقش یک هدایتگر به دانش‎آموزان معرفی می‎نماید. او علاوه براینکه باید پاسخگوی سوال ها باشد بلکه باید در سازمان دهی تحقیق و هدایت دانش‎آموزان نیز حوصله کافی داشته باشد.

•         الگوی کاوشگری که براساس نظر ریچارد ساچمن ( Richard suchman    ) بنا نهاده شده یکی دیگر از الگوهای خانواده اطلاعات پردازی است .تربیت کاوشگر به منزله « فرآیندی برای بررسی و تشریح پدیده های غیر معمول » تعریف می شود (جویس و ویل 1980) .

•         تئوری ساچمن برآن است که دانش آموزان با پی بردن به این امر که دانش بشری جنبه آزمایشی و غیر قطعی دارد و اینکه چون دانش آزمایشی ثابت نیست و ممکن است با دانش جدید جایگزین شود ، درک درستی از موضوع درسی خواهند داشت .جوهر و اساس الگوی کاوشگری آن است که دانش آموزان از طریق معلم ، کاوش علمی را بیاموزند .

•         نمونه متداول تدریس کاوشگری عبارت است از ارائه سؤال و موقعیتی که در آن مسئله وجود داشته باشد

هدف الگوی کاوشگری

دراین الگو جستجوی مفاهیم کاملا˝ به عهده ی دانش آموزان گذاشته می شود و معلم بافراهم آوردن زمینه، فرایند تدریس را به گونه ای هدایت می کند که فراگیران مفهوم مورد نظر را کشف کنند و راهنمایی های معلم، براساس فعالیت های فراگیران و محتوای آموزش، متفاوت است.

 بنابراین هدف نهایی این الگو پرورش فعالیت های ذهنی و مهارت های فرایندی دانش آموزان است

مقررات الگوی کاوشگری

1. عنوان مورد تحقیق، مورد علاقه دانش‎آموز باشد
2. حدود آن مشخص شده و نکته مبهمی در صورت مسئله وجود نداشته باشد
3. هنگام جمع‎آوری اطلاعات پیش داوری نکند و در هنگام کمبود اطلاعات دلزده نگردد
4. تمام اطلاعات جمع‎آوری و یادداشت شود و یافته‎ها به طور مستمر ثبت گردد.

معایب الگوی کاوشگری

1. تجربه معلمی :روش های اکتشافی همواره باید با تقویت کننده های مناسب همراه باشند. در غیر این صورت،فراگیرندگان از دامنه ی فعالیت خودداری خواهند کرد و باید برای آنان تفهیم شود که مستقیما˝ به آنها کمکی نخواهد شد و اگر تلاش نکنند به هدف نخواهند رسید
2. مراقبت زیاد:هنگام کاوشگری معلمان  باید مراقب باشند،کثرت رهنمودها  و سوالات  و پاسخ ها،کل یادگیری را از  فرآیند کاوشگری خارج می سازد  و به همه  آنها  جنبه  سرگرمی  می  دهد .
3. وقت زیادبرای معلم:این روش وقت‎گیر در کلاسهایی قابل استفاده است که دانش‎آموزان کمی در کلاس حضور داشته باشند و معلم فرصت رسیدگی به تمام دانش‎آموزان را داشته باشند
4. وقت زیادبرای دانش‎آموز: دانش‎آموزان در این روش به جمع‎آوری اطلاعات می‎پردازند این عمل خود محتاج زمان زیادی می‎باشد.
5. تفاوت های فردی :دانش‎آموزان در سطوح پائین‎تر، طبقه‎بندی و تطابق اطلاعات را نیاموخته‎اند و همچنین توانایی نتیجه‎گیری در پایان کار را ندارند.

اصل قضیه را فراموش نکن

خانمی طوطی ای خرید، اما روز بعد آن را به مغازه برگرداند. او به صاحب مغازه گفت: "این پرنده صحبت نمی کند". صاحب مغازه پرسید: "آیا در قفس طوطی آینه ای هست؟طوطیها عاشق آینه هستند، آنها تصویرشان را در آینه می بینند و شروع به صحبت می کنند. آن خانم یک آینه خرید و رفت. روز بعد باز آن خانم برگشت و گفت: "طوطی هنوز صحبت نمی کند". صاحب مغازه پرسید: "نردبان چه؟ آیا در قفسش نردبانی هست؟ طوطیها عاشق نردبان هستند". آن خانم یک نردبان خرید و رفت.
اما روز بعد باز هم آن خانم آمد. صاحب مغازه گفت: "آیا طوطی شما در قفسش تاب دارد؟ نه؟! خوب مشکل همین است. به محض اینکه شروع به تاب خوردن کند، حرف زدنش تحسین همه را بر می انگیزد". آن خانم با بی میلی یک تاب خرید و رفت. وقتی آن خانم روز بعد وارد مغازه شد، چهره اش کاملاً تغییر کرده بود. او گفت: "طوطی مرد".
صاحب مغازه شوکه شد و گفت: "واقعا متاسفم، آیا او یک کلمه هم حرف نزد؟" آن خانم پاسخ داد: "چرا! درست قبل از مردنش با صدایی ضعیف از من پرسید که آیا در آن مغازه، غذایی برای طوطی ها نمی فروختند

مدل های کاوشگری

•         کاوشگری قیاسی

•         کاوشگری استقرایی

•         کاوشگری استنباطی

•          کاوشگری اکتشافی 

•         کاوشگری به روش حل مساله 

•          کاوشگری گروهی            

•           کاوشگری انفرادی  

•         الگــــوی کاوشگــــری به شیوه محاکم قضایی (پلیسی)

•         .....

مراحل اجرای الگوی کاوشگری:

1-بر هم زدن تعادل ذهنی دانش آموزان (نه تعادل روحی)

2-مواجه کردن فراگیران بامسأله. پرسشگری و آموزش پرسشگری . پرسش گران خوب ، پاسخ دهندگان خوب نیز خواهند بود

3- فرضیه سازی. پاسخ دهندگان خوب ، پرسش گران خوب  اند و پرسش گران خوب ، فرضیه سازان قابلی خواهند بود

4-گردآوری و سازماندهی اطلاعات

5-  تحلیل و نتیجه گیری (بررسی شیوه ی عمل در جریان کاوشگری)

1-بر هم زدن تعادل ذهنی دانش آموزان

در این مرحله با یک موقعیت اسرار آمیز  ، پیچیده و غیر معمول کار را آغاز می کنیم

موقعیت های مشخص و غیر تکراری و متناسب با سطح مخاطبان موقعیت هایی که دارای یک راه حل معین نباشند.

طرح یک سوال ، ارائه یک تصویر، خواندن یک داستان کوتاه و....

مثال:

•         در منطقه ای 10 سال است که باران نباریده است اما پوشش گیاهی وجود دارد چگونه چنین چیزی ممکن است؟

•         اگر گرمای زمین از خورشید است پس چرا هر چه از زمین بالا تر می رویم هوا سرد تر می شود؟ با انجام یک آزمایش چگونگی تهیه آب در بیابان را نشان دهید.

•         آیا پوسته زمین در ابتدا یک پارچه  و به هم متصل بوده است؟

•         آیا ماه از محل اقیانوس آرام از زمین جدا شده است؟

•         معمای سنگ های لغزان

2-پرسشگری (مواجه کردن فراگیران بامسأله)

در این مرحله معلم شرایطی را به وجود می آورد تا سؤالات زیادی در ذهن دانش آموزان ایجاد شود سعی نکنید پاسخ سوالات را بدهید. (در این مرحله معلم می تواند از دانش آموزان نیز برای ایجاد شرایط مناسب استفاده کند .)

از بچه ها بخواهید فقط سوالاتی را بپرسند که پاسخ آن بلی یا خیر است.

مثلا :اگر بپرسند که ”این بیابان در کدام منطقه قرار دارد“  بگویید: “ نمی توانم به این سوال به این صورت  پاسخ دهم سوالت را طور دیگری بپرس“. اما اگر بپرسند“ آیا این بیابان در منطقه معتدل قرار دارد“ بگویید :  ”بله سوال خوبی بود “

3- فرضیه سازی

•         در این مرحله دانش آموزان باید برای سوالاتی که مطرح شده راه حل ارائه کنند برای ارائه راه حل باید فرضیه بسازند. مطمئن شوید در مرحله قبل به اندازه کافی پرسش انجام شده است و اگر کافی نباشد و در غیر این صورت خود شما سوالاتی را مطرح کنید تا زمینه لازم برای ساختن فرضیه فراهم شود.

•         فرضیه در واقع پاسخی فرضی به سوالات مطرح شده است

•         برای کمک به فرضیه سازی جدولی را روی تابلو رسم کنید واز دانش آموزان بخواهید آن را تکمیل کنند . بهترین فرضیه ها را انتخاب کنید

4-گردآوری و سازماندهی اطلاعات

•         در این مرحله دانش آموزان با هم گروه های خود بحث می کنند و با مراجعه به کتاب درسی و منابع اطلاعاتی دیگر سعی می کنند به پرسش های مطرح شده پاسخ داده و برای هر یک دلیلی ارائه دهند.

•         به دانش آموزان منابع معتبر معرفی کنید

•          در این مرحله باید دانش آموزان را برای دستیابی به مفاهیم هدایت کرد. معلم، دانش آموزان را با ارائه مثال های گوناگون در رسیدن به مفاهیم کمک می کند. این مرحله دقایق زیادی ادامه پیدا می کند تا تبادل نظر و سؤال و پاسخ های مطرح شده در کلاس، ابعاد متفاوت مفهوم را گسترش دهد.

•          امکان دارد در این گفتگوها، بعضی از دانش آموزان مشارکت خیلی فعالی داشته باشند و دیگران، منفعل باشند. در این خصوص، معلم با برنامه های نظارتی خویش، باید همه ی دانش آموزان را در بحث و گفتگو شریک کند.

•         بعد از دریافت و کشف مفاهیم، دانش آموزان رابطه ها و قوانین مورد نظر و نتایج را روی تخته ثبت می کنند. این نظریات در حکم تولیدات فرآیند آموزش است

5-تحلیل و نتیجه گیری

•         فعالیت های مختلفی تا اینجا صورت گرفت (طرح سؤال- گردآوری اطلاعات، پاسخ به سؤالات، مفهوم سازی، انجام فعالیت، طراحی فعالیت)

•         هدف اصلی دانستن و تسلط بر فرایند تولید دانش از طریق کاوشگری است نه یافتن پاسخ و محتوای سوال طرح شده

•         یکی از گروه ها به طور داوطلب یا انتخابی جریان اقدامات را از اول به صورت مختصر توضیح می دهد و معلم وتوضیحات گروه را کنترل می کند .

•         از دانش آموزان بخواهید سوالات دیگری در مورد موضوع مورد بحث طراحی اراده کنند تا از این طریق نتایج تعمیم یابد

انتخاب الگوی تدریس به چه عواملی بستگی دارد؟

1. با موضوع‏هاى درسى
2. با اهداف آموزشى
3. با ویژگى‏هاى فراگیران(سن)
4. با ویژگى‏هاى کلاس(جمعیت کلاس)
5. ......

برخی از مهارت هایی  که معلمان هنگام  استفاده از کاوشگری یاد  می گیرند عبارتند از :

•         چه موقع  زمینه تشویق دانش آموزان  را فراهم  کنند .

•         به یک دانش آموز خاص چه رهنمودهایی ارایه کنند .

•         به آنها  چه نگویند (پاسخ را فاش نکنند )

•         چگونه رفتارهای دانش آموز را از روی  چالش هایی که با آنها  روبه روست  بخوانند  و برای توصیف رفتارهایش موقعیت های یادگیری معنا داری را طراحی  کنند .

•         چگونه به دانش آموزان  کمک کنند   تا در حل مسایل  با یکدیگر  همکاری نمایند.

•           چه موقع  مشاهدات ،فرضیات  یا تجربیات  معنا دار می شوند.

•         چگونه ابهام را بپذیرند.

•         چگونه از اشتباهات  به طور سودمند  استفاده کنند.

•         چگونه دانش آموزان را راهنمایی کنند تا بدانند  که کنترل  بررسی ها و مطالعات  به معنای از دست دادن  کنترل کلاس نیست .

چه موضوعات جغرافیایی را می توان با این الگو تدریس کرد؟

•         تمام موضوعات کتاب های جغرافیا در دوره متوسطه را می توان با این الگو تدریس نمود زیرا موضوعات جغرافیایی سازگاری کاملی با جستجوگری دارد

•         اجرا این الگو برای دوره های پایین تر نیاز مند به تجربه بسیار زیاد دارد و مشکل اجرا آن به این دلیل است که دانش‎آموزان در سطوح پائین‎تر، طبقه‎بندی و تطابق اطلاعات را نیاموخته‎اند و همچنین توانایی نتیجه‎گیری در پایان کار را ندارند.

الگوی کاوشگری را چگونه در جغرافیا به کار ببریم؟

با هر یک از سوالات زیر و سوالات مشابه ای که خود خواهید ساخت می توانید 5 مرحله الگوی تدریس کاوشگری را به اجرا در آورید.

1. آیا جغرافیا علمی مفید است؟
2. چگونه رابطه انسان با محیط در طول زمان تغییر کرده است؟
3. چرا انسان در ارتباط با طبیعت دچار مشکل شده است؟
4. جغرافیادانان چگونه به بهبود زندگی بسر کمک می کنند؟
5. منابع اطلاعاتت جغرافیایی را چگونه بدست آوریم؟
6. آیا ایران کشوری با اقلیم خشک است؟
7. آیا زندگی عشایری درحال نابودی است؟
8. آیا قرن آینده قرن کم آبی است؟
9. علت اصلی آلودگی آب های کره زمین چیست؟
10. آیا بیابان ها منافعی برای انسان ندارند؟
11. علت ایجاد بیابان ها چیست؟
12. آیا انسان در افزایش و کاهش بیابان نقش دارد؟
13. آیا مخاطرات طبیعی سودی برای انسان دارد؟
14. جمعیت زیاد مفید است یا مضر?
15. آیا شهر های میلیونی یکباره بوجود آمده اند؟
16. آیا باران های اسیدی موجب خسارت می شوند؟
17. آیا باران های اسیدی موجب تقویت پوشش گیاهی می شوند؟
18. آیا باران های اسیدی موجب فرسایش خاک می شوند؟
19. چرا آب دریا ها و اقیانوس ها شوراست؟
20. آیا کوهها موجب آلودگی هوا می شوند؟
21. دماسنج زمین چیست؟

تغییر آب و هوا در نقاط مختلف جهان

اگر اقدامات جدی در مورد کاهش گازهای گلخانه ای در سراسر جهان انجام نشود، تشدید گرمای زمین، زیست محیط را مختل می کند که نتیجه آن برهم خوردن زندگی و سلامت جامعه انسانی است.

آفریقا

برخی مناطق این قاره احتمالا با کمبود آب مواجه خواهند شد. کمبود آب همراه با افزایش تقاضا، تعداد کسانی را که با خطر عدم امکان دسترسی به آب مواجه می شوند افزایش می دهد. گزارش گروه بین المللی بررسی تغییرات آب و هوا حاکی از آن است که کمبود آب بر حیات مردم تاثیر خواهد گذاشت.

کاهش پیش بینی شده مناطق مناسب برای کشت غلات و کاهش طول فصل کاشت احتمالا خطر گرسنگی را افزایش خواهد داد. در برخی کشورها تا سال 2020 محصولات دیم کاران تا 50 درصد کاهش خواهد یافت.

بالا آمدن سطح آب دریاها شهر های بزرگ را تهدید می کند. احتمال تخریب صخره های مرجانی نیز وجود دارد. این امر بر وضعیت ماهیگیری و گردشگری نیز تاثیر خواهد گذاشت.

بالا رفتن دما همراه با افراط در ماهیگیری تعداد ماهیان را در دریاچه های بزرگ کاهش خواهد داد و این امر تاثیر مهمی بر نحوه تامین غذا به جا می گذارد

آسیا

تقریبا قطعی است که آب شدن یخچالها در هیمالایا آب رسانی را در 20 تا 30 سال آینده مختل خواهد کرد. موارد سیل و رانش زمین تقریبا مطمئنا افزایش خواهد یافت. مناطق پرجمعیت ساحلی، از جمله مصب رودخانه ها یی مانند گنگ و مکونگ با خطر فزاینده سیل مواجه خواهند بود.

احتمالا توسعه اقتصادی تحت تاثیر ترکیبی از تغییرات آب و هوا، رشد شهر نشینی و رشد سریع اقتصاد و جمعیت قرار خواهد گرفت.

تغییرات پیش بینی شده در گرمای هوا و میزان بارندگی بطور کلی محصولات کشاورزی را کاهش خواهد داد و در عین حال به افزایش خطر گرسنگی منجر خواهد شد.

انتظار می رود در شرق، جنوب و جنوب شرق آسیا موارد بروز بیماریهای مرگبار اسهالی که همیشه با بروز سیل و خشکسالی پیش می آیند افزایش یابد. همچنین در جنوب آسیا افزایش دمای آبهای ساحلی می تواند وضعیت شیوع بیماری وبا را تشدید کند.

استرالیا و زلاند نو

وضعیت کنونی کمبود آب به ویژه در جنوب و شرق استرالیا احتمالا تا سال 2030 بد تر هم خواهد شد.

مناطق مهم از دیدگاه محیط زیست مانند گریت بریر ریف و پارک ملی کاکادو احتمالا بخش مهمی از حیات وحش خود را تا سال 2020 از دست خواهند داد.

احتمال بسیاری دارد که برخی از جوامع ساحل نشین شاهد تشدید خطر سیل و توفانهای ساحلی باشند.

افزایش دما به میزان یک تا دو درجه سانتیگراد احتمالا به نفع مناطق سرد تر مانند زلاند نو خواهد شد. فصل رشد محصولات کشاورزی طولانی می شود و موجب کاهش تقاضا برای انرژی خواهد شد. گرم شدن بیشتر هوا احتمالا تاثیر منفی خواهد داشت که در این منطقه تنها به شکل خطر خشکسالی و آتش سوزی بروز خواهد کرد.

اروپا

طبیعتا انتظار می رود تمام مناطق اروپا در آینده تحت تاثیر گرم شدن آب و هوا قرار بگیرند.

کشورهای مرکز و شرق اروپا ممکن است در تابستانها بارندگی کمتری داشته باشند. این امر باعث کمود آب خواهد شد. انتظار می رود که موج گرما خطراتی را برای بهداشت و تندرستی مردم ایجاد کند. توانایی زایندگی جنگلها کاهش خواهد یافت و احتمال آتش سوزی در جنگلهای فرسوده افزایش می یابد.

بسیار احتمال دارد که کشورهای جنوب اروپا با کمبود منابع آب مواجه شوند. تولید محصولات کشاورزی پائین می آید و در اثر موج گرما حریق در جنگلها و تاثیرات منفی بر تندرستی مردم بیشتر خواهد شد.

محصولات کشاورزی کشورهای شمال اروپا احتمالا افزایش خواهد یافت. زایندگی جنگلها هم در این منطقه بیشتر می شود و منابع غذایی اقیانوس اطلس شمالی نیز بیشتر می شود. احتمال دارد تا سال 2020 بیشتر مناطق اروپا شاهد افزایش خطر وقوع سیل باشند.

آمریکای لاتین

افزایش دما و کاهش آبهای زیرزمینی در منطقه آمازون شرقی علفزار های گرمسیری را جایگزین جنگلهای استوایی خواهد کرد. بعضی از گونه های جانوری منقرض خواهد شد.

خاک مناطق خشکتر شور خواهد شد و اراضی کشاورزی به بیابان تبدیل می شود. محصولات کشاورزی و دامی کاهش می یابد و خطر کمبود غذا افزایش می یابد. با این حال احتمالا در مناطق گرم تولید سویا افزایش خواهد داشت.

بسیار احتمال دارد که بالا آمدن آب دریا در مناطق پست مانند سواحل ال سالوادور، گویان و ریو دل پلاتا موجب سیل شود. افزایش دمای آب دریا بر صخره های مرجانی و منابع ماهی جنوب شرقی اقیانوس آرام تاثیر منفی خواهد داشت.

پیش بینی می شود تغییر در الگوی بارندگی و آب شدن یخچالها تا حد زیادی بر میزان آب قابل دسترس برای مصارف انسانی، کشاورزی و تولید برق تاثیر بگذارد.

آمریکای شمالی

احتمال بسیاری دارد که افزایش دما در کوهستانهای غربی موجب کاهش انباشتگی برف شود و در زمستانها سیلابهای بیشتری را جاری سازد و در تابستانها موجب کاهش منابع آب شود.

افزایش آفات، بیماریها و آتش سوزی در جنگلها نیز محتمل خواهد بود.

شهر هایی که سابقه موج گرما دارند احتمالا باز هم با گرمای بیشتری مواجه خواهند شد. این امر بطور بالقوه بر تندرستی مردم بخصوص سالخوردگان اثر می گذارد.

بالا آمدن سطح آب در دریاها، تغییرات شدید جوی و بروز توفانها، همراه با رشد جمعیت در مناطق ساحلی به احتمال بسیار باعث زیانهای اقتصادی خواهد شد.

مناطق قطبی: قطب شمال و قطب جنوب

کاهش تعداد و ضخامت یخچالها و لایه های یخ و یخهای دریایی و یخ موجود در خشکی ها محتمل است.

عمق لایه های یخی که در تابستان آب می شود احتمالا بیشتر خواهد شد.

تغییرات در محیط زیست طبیعی بر مهاجرت پرندگان، پستانداران و جانوران شکاری تاثیر منفی می گذارد. همچنانکه موانع ناشی از آب و هوا بر سر راه هجوم به گونه هایی از جانداران از میان برداشته می شود، زیستمحیط ها و بومهای خاص آسیب پذیر خواهند شد.

تقریبا قطعی است که این امر بر انسانهای ساکن منطقه قطب شمال هم تاثیر منفی و هم تاثیر مثبت به جا خواهد گذاشت. تاثیرات منفی بیشتر بر شیوه های بومی، سنتی و زیربنایی زندگی اثر خواهد گذاشت؛ در حالیکه آثار مثبت شامل کاهش هزینه گرم کردن محل زندگی و پیدایش آبراه های تازه برای قایقرانی و کشتیرانی خواهد بود.

جزایر کوچک

بالا آمدن سطح آب دریاها سیل، توفان و فرسایش سواحل را افزایش خواهد داد و بر رفاه اقتصادی و اجتماعی جزیره نشینان تاثیر منفی خواهد گذاشت.

فرسایش سواحل و رنگ باختن صخره های مرجانی موجب کاهش گردشگری خواهد شد.

شواهد متقنی در دست است که منابع غذایی در جزایر کوچک بشدت در معرض خطر قرار خواهد گرفت.

و احتمال هجوم گونه های غیر بومی به جزایر افزایش خواهد یافت.

آب

احتمال تامین آب در ارتفاعات و برخی نواحی مرطوب استوایی از جمله مناطق پرجمعیت شرق و حنوب شرق آسیا بیشتر خواهد شد. احتمال کم شدن آب در بیشتر نقاط با ارتفاع متوسط و نواحی خشک استوایی که هم اینک نیز با کم آبی روبرو هستند بسیار زیاد است.

تعداد مناطقی که خشکسالی بر آنها حاکم است افزایش خواهد یافت. موارد بارندگی شدید نیز زیاد می شود و بر شدت این بارندگی ها افزوده می شود. این امر خطر سیل را افزایش می دهد. بالارفتن شدت و فراوانی سیل و خشکسالی بر توسعه پایدار تاثیرات منفی به جا می گذارد.

حجم آب دخیره شده در یخچالها و لایه های یخ احتمالا کاهش خواهد یافت و این امر باعث کاهش جریان آب رودخانه ها در مناطقی می شود که یک ششم جمعیت کره زمین در آن زندگی می کنند.

زیست بوم ها

در طول این قرن ترکیب بی سابقه تغییر آب و هوا و اختلالاتی نظیر آتش سوزی در جنگلها، خشکی مناطق استوایی و دیگر جنبه های دگرگونی در جهان، بسیاری از زیست بوم ها را در حدی فراتر از ظرفیت شان با چالش روبرو می کنند.

در نیمه دوم این قرن زیست بومهای روی زمین بیشتر از آنکه کربن جذب کنند، خود به منبع تولید کربن تبدیل می شوند. این کربن اضافی تغییرات آب و هوا را تشدید می کند.

اگر متوسط افزایش دما نسبت به سال 1990 یک و نیم تا دو و نیم درصد افزایش یابد، تفریبا 20 تا 30 درصد گونه ها در معرض خطر انقراض غیرقابل برگشت خواهند بود. اما بیش از این میزان افزایش دما بسیار محتمل است که تغییرات عمده ای در زیست بومها ایجاد کند و بتواند تاثیری منفی بر کالاها و خدمات زیست محیطی مورد نیاز انسان به جا بگذارد.

غذا

در ارتفاعات بالاتر به خاطر افزایش دمای بین یک تا سه درجه سانتیگراد محصول غلات احتمالا افزایش می یابد. اما بسته به نوع غلات در درجه حرارت های بالاتر از این، حتی با در نظر گرفتن تاثیر کود دی اکسید کربن، محصول کاهش می یابد.

در ارتفاعات پائین تر بخصوص در نواحی استوایی دارای خشکی موسمی حتی با تغییر اندک دمای هوا میزان برداشت غلات کاهش می یابد. این امر خطر گرسنگی را افزایش می دهد.

با افزایش متوسط دما تا سه درجه در جهان توانایی بالقوه تولید کشاورزی افزایش می یابد اما در بالاتر از این درجه، محصول احتمالا کاهش می یابد.

فراوانی بیشتر موارد خشکسالی و سیل بخصوص در اراضی پست بر تولید محلی تاثیر منفی می گذارد.

سواحل

بخاطر تغییر آب و هوا و بالا آمدن آب دریا احتمال دارد مناطق ساحلی با خطرات بیشتری مواجه شوند. فشار انسانی بر این مناطق بر این وضعیت تاثیر منفی خواهد داشت.

احتمال دارد که بخاطر شسته شدن سواحل و بالا رفتن دمای آب دریا ها کاهش عمده ای در میزان بافت مرجانی مشاهده شود. هور های شور نیز در اثر بالا آمدن آب آسیب خواهند دید.

تا سال 2080هرسال میلیونها تن دیگر از مردم در جریان سیلابهای ناشی از بالا آمدن آب دریا بخصوص در مناطق پر جمعیت کم ارتفاع صدمه خواهند دید. مردم این مناطق هم اکنون نیز با چالشهای دیگری مانند توفانهای ساحلی و پیش آمدن آب دریا دست به گریبانند. در مصب رودخانه های های عمده آسیا تعداد بیشتری از مردم آسیب می بینند. با این حال ساکنان جزایر کوچک بیش از دیگران در معرض خطر هستند.

صنایع

هزینه و فایده تغییر آب و هوا برای صنایع، مناطق مسکونی و جوامع تا حدود زیادی در نقاط مختلف با توجه به موقعیت و وسعت هر منطقه متفاوت خواهد بود. بعضی از تغییرات در مناطق معتدله و مناطق قطبی مثبت خواهد بود. در جاهای دیگر این تاثیر منفی است. بطور کلی، میزان بیشتر گرما احتمالا عواقب منفی بیشتری هم به بار خواهد آورد.

آسیب پذیرترین صنایع، مناطق مسکونی و جوامع، آنهایی هستند که در سواحل و در مسیر سیل (یا به اصطلاح در مسیل ها) قرار دارند و اقتصادشان با منابع وابسته به آب و هوا پیوند دارد. به اینها باید صنایع و محل های موجود در مناطق دارای تغییرات شدید آب و هوایی را نیز افزود. بخصوص مناطقی که در آنها ساخت و ساز بیشتری انجام می شود.

جوامع فقیر ممکن است بطور ویژه ای آسیب پذیر باشند. زیرا این جوامع معمولا در مناطق پر خطر ساکن اند و توانایی کمتری برای مقابله با خطرات دارند و احتمالا از نظر تامین آب و غدا بیشتر به منابعی وابسته اند که تغییرات آب و هوا بر آنها تاثیر زیادی دارد. وقتی تغییرات آب و هوا شدید باشد هزینه اقتصادی چنین رویدادهایی بالا می رود و در مناطقی که مستقیما تاثیر می پذیرند، این هزینه ها بسیار بیشتر است.

بهداشت

تغییرات پیش بینی شده آب و هوا ازراه شدت بخشیدن به سوء تغذیه و اختلالات بعدی، احتمالا بر میلیونها تن، بخصوص کسانی که توانایی کمتری برای سازگاری با این تغییرات دارند، تاثیر خواهد گذاشت.

این امر عواقبی هم در زمینه رشد اطفال، افزایش مرگ و میر، بیماری و آسیب دیدگی به علت موج گرما، سیل، توفان، آتش سوزی و خسکسالی، بیماریهای مربوط به آب، افزایش بیماریهای قلبی – تنفسی بخاطر افزایش میزان گاز اوزون در سطح زمین و تحرکات ناقلان بیماریهای واگیردار به جا خواهد گداشت.

تغییر آب و هوا احتمالا تاثیرات چندگانه ای خواهد داشت که از جمله آنها گسترش انواع بیماری مالاریا در مناطق مختلف است. در برخی مناطق احتمالا تغییر آب و هوا منافعی برای تندرستی افراد به همراه خواهد داشت که یکی از آنها کاهش مرگ و میر به علت قرار گرفتن در معرض هوای سرد است.

تعاریف گروه پژوهشی تغییرات آب و هوای سازمان ملل درباره احتمال بروز شرایط مختلف

(منظور از کلمات توصیفی مختلف با میزان درصد احتمال نشان داده شده است)

نسبتا قطعی: 99%
بشدت محتمل: 95%
بسیار محتمل: بیش از 90%
احتمالا: بیش از 66 درصد
احتمال اینکه اتفاق بیفتد بیشتر از واقع نشدن امری است: 50%
بسیار غیر محتمل یا بسیار بعید: کمتر از 10%
بشدت بعید: کمتر از 5%

باتشکر از نظراتتون ؟ح آ/گروه علوم اجتماعی

باسلام به همه همکاران گرامی گروه علوم اجتماعی

شهادت پیامبر اکرم(ص) وسبط اکبرشان امام حسن مجتبی (ع) وهمچنین شهادت هشمتمین پیشوای شیعیان حضرت رضا (ع) را به شما سروران گرامی تسلیت عرض می نماییم /ح آ #top_move_select1909024445, #bottom_move_select1909024445 { visibility:hidden; } .roundcorner { background:transparent url('http://mail.yimg.com/a/i/us/pim/th/el/lime/rcstrip_01.png') no-repeat scroll -100px 0px; } .modulecontainer .first .first, .modulecontainer .first .last, .modulecontainer .last .first, .modulecontainer .last .last { border:0;position:absolute;height:8px;width:8px;background:transparent url('http://mail.yimg.com/a/i/us/pim/th/el/lime/rcstrip_01.png') no-repeat scroll 0%;font:0/0 arial;} #folderheading h1, h2, #foldersheading, #uploadcontainer h2, #wait_upload h2, #newscat li.selected a, #newscat li.selected { color:#517A32; } #topnav { background-color:#77995C;border-bottom:1px solid #517A32;} #topnav #pimtabs li.selected, #topnav #pimtabs li#mail a:hover { background-color:#77995C;border-color:#77995C;} #topnav #pimtabs li.selected a { border-color:#77995C; } #topnav #pimtabs li a:hover { background-color:#9CB886;border-color:#9CB886; } div.globalbuttonbar, div.contentbuttonbar { background-color:#9CB886;border-color:#C2D7B0; } #bd { border-top:1px solid #517A32; } #navigation { background-color:#C2D7B0;border-bottom:1px solid #C2D7B0; } td#leftcol, .tbldata tbody tr.selected, div.forwardmsgfname, .ac_menuitem_selected, #composepage, div.infomodule tr.msgOlds { background-color:#C2D7B0; } td div#leftnav { border-bottom:1px solid #C2D7B0; } #nwad div { border-bottom-color:#9CB886; } .separator { border-top-color:#9CB886; } div.content div { border-color:#9CB886; } div.content .first .first { background-image:url('http://mail.yimg.com/a/i/us/pim/r/medici/lime/rc_c4c3w_nw_1.gif'); } div.content .first .last { background-image:url('http://mail.yimg.com/a/i/us/pim/r/medici/lime/rc_c4c3w_ne_1.gif'); } div.content .last .first { background-image:url('http://mail.yimg.com/a/i/us/pim/r/medici/lime/rc_c4c3w_sw_1.gif'); } div.content .last .last { background-image:url('http://mail.yimg.com/a/i/us/pim/r/medici/lime/rc_c4c3w_se_1.gif'); } div.filled div { border-color:#9CB886;background-color:#E7F6DA; } #folderlist .listings li.selected, #folderlist li.custom.selected, div.infomodule tr.msgOld, #newscat li { background-color:#E7F6DA; } #contentbuttonbartop { border-bottom:1px solid #9CB886; } div.forwardmsg { border-color: #517A32 !important;zoom:1; } .ac_menu{ border:1px solid #517A32; } div.composebuttonbar, div.infomodule .ft { background-color:#9CB886; } .sentunderline { border-bottom-color:#77995C; } div.caclpgdiv { border-left:solid 7px #C2D7B0; } #captchacontainer { border-left:7px solid #C2D7B0; } #captchaheading h2, #captchacontent h3, div.sentMainDiv h2 { color:#517A32; } div.sentMainDivWrap { border-left:6px solid #C2D7B0; } div.infomodule .bd { background-color:#C2D7B0;border:#77995C solid 1px;border-top:#77995C solid 4px; } .hdrCont, .sendheaderBg { background-color:#77995C; } #stationerypromo h3 { color:#517A32; } #newsmodule { border:1px solid #9CB886; } #newscat li a div { border-right:1px solid #9CB886; } #newscat li { border-bottom:1px solid #9CB886; } div.errorpage { border-left:7px solid #C2D7B0;border-bottom:1px solid #C2D7B0; } .roundcorner { background:transparent url('http://mail.yimg.com/a/i/us/pim/th/el/lime/rcstrip_01.png') no-repeat scroll -100px 0px; } .modulecontainer .first .first, .modulecontainer .first .last, .modulecontainer .last .first, .modulecontainer .last .last { background:transparent url('http://mail.yimg.com/a/i/us/pim/th/el/lime/rcstrip_01.png') no-repeat scroll 0%; } div#quotameter div{border-color:#C2D7B0;background-color:#FFF;} .smallroundedmodule .first .first{background-image:url(http://mail.yimg.com/a/i/us/pim/r/medici/lime/src_wc4w_nw_1.gif);} .smallroundedmodule .first .last{background-image:url(http://mail.yimg.com/a/i/us/pim/r/medici/lime/src_wc4w_ne_1.gif);} .smallroundedmodule .last .first{background-image:url(http://mail.yimg.com/a/i/us/pim/r/medici/lime/src_wc4w_sw_1.gif);} .smallroundedmodule .last .last{background-image:url(http://mail.yimg.com/a/i/us/pim/r/medici/lime/src_wc4w_se_1.gif);}

یادمان باشد که:

فرزندان ما، آن چیزی می شوند که ما هستیم نه آن چیزی که ،آرزویش را داریم.

امام صادق(ع):

اگردوست داری عمری طولانی داشته باشی پدرومادرت را خوشحال کن.

*****************************

نظم ،فروتنی،سپاس گزاری،محبّت وعشق و توافق وسازش اخلاقی ومعنویت

از عوامل مهم تحکیم خانواده می باشند.

* فرزندان از ما چه انتظاراتی دارند ؟:

   1 ) فرزندان والدینی می خواهند که در حضور آنان با یکدیگر مشاجره

       و دعوانکنند

   2 ) تمام اعضای خانواده را به یک چشم بنگرند وبین آنها تبعیض قائل

      نشوند     

   3 ) صادق و درستکار باشند و به قول خود عمل کنند

   4 ) نسبت به دیگران بردبار و شکیبا باشند

   5 ) از آمدن دوستان بچّه ها به خانه استقبال کنند

   6 ) با فرزند خود رابطه روحی و عا طفی برقرار کنند

   7 ) به سئوالات بچّه ها پاسخگویی داشته باشند

   8 ) درصورت لزوم فرزندان را تربیت کنند امّا نه در حضور دیگران وبخصوص دوستان آنها

   9 ) به جای در نظر گرفتن نقاط ضعف ،به جنبه های مثبت فرزند خود  

     تکیه کنند

   10 ) با بچّه ها سازگار و یاری دهنده ی آنان باشند

--------------------------------------------------------------------   چهارم دی ماه روز    خانواده     گرامی باد.

سلام با توجه به ایامی که گذشت و بهر حال توفیق نداشتیم تا بیشتر در خدمت شما خوبان باشیم ولی خدا میدونه دلمون با شما بوده و همواره نیز خواهد بود. قبل از هر چیز با آرزوی اینکه هفته ای توام با موفقیت و شادکامی را آغاز کرده باشید لازم میدونم مجددا عید سعید قربــان و همچنین عید سعید غدیــر خم و نیز شب یلــدا را که در پیش داریم حضور یکایک شما عزیزان تبریک و تهنیت عرض کنم و امیدوارم همیشه و همه وقت زندگی تون پر از نشاط و سرور و خوشبختی باشه ح آ

با سلام وادای احترامات به همه ی همکاران محترم علوم اجتماعی وپرورشی

امیدواریم در همه ی کارهاودر تمام مراحل زندگی موفق باشید

فرارسیدن عید سعید قربان

وروز ذبح کردن نفس سرکش برای عبودیت و بندگی حضرت حق را به همه ی رهروان راه حق بویژه همکاران محترم گروه تبریک و تهنیت عرض می نماییم

امید است باز هم مثل گذشته ما را از نقطه نظرات و پیشنهادات سازنده برخوردار سازید.ح آ سایت گروه علوم اجتماعی:  socialgroup.persianblog.ir             

                                              شاد وسربلندباشید گروه علوم اجتماعی 

                                                   مقطع راهنمایی - ناحیه 2 مشهد

روستای "میمند" در استان کرمان قرار داره  و جزء هفت روستای عجیب کشورمونه ، روستای "میمند" شهر بابک

، بی شک یکی از باستانی ترین سکونت گاه های بشر ، در جهان است که از 000/12 سال پیش تاکنون همچنان

پا برجاست و به حیات خود ادامه می دهد.

 عکس اول نمایی از دور این روستاست .

حالا خودمونیم ؛ کسی اینجا خونه ای می بینه؟